XMP, EXPO Karşılaştırması, Farkları Ne?

Intel XMP (eXtreme Memory Profile) ve AMD EXPO (Extended Profiles for Overclocking) lider iki işlemci üreticisinin performans belleklerini, basit ve hızlı şekilde en doğru değerler ile en yüksek performansta çalıştırmayı sağlayan teknolojileridir. Platformlara bağlı farklar ve teknolojilerdeki uygulama farklılıkları olsa da XMP ve EXPO kullanıcılara aynı amaç için hizmet ederler.

XMP ya da EXPO ayarı yapmak için bellekleri anakarta taktıktan sonra UEFI/BIOS ayarlarına girmek ve istenen XMP ya da EXPO performans ayarını seçmek yeterlidir. Ayarları kaydedilip sistem yeniden başlatıldığında yeni performans değerleri ile çalışmaya hazırdır. XMP ve EXPO ile ilgili bilgi için Intel XMP nedir ve AMD EXPO nedir makalelerimizi inceleyebilirsiniz. Ayrıca RAM Artırımı Öncesi Yapılması Gerekenler yazımızda BIOS içerisinde XMP/EXPO profil seçimi hakkında bilgi edinebilirsiniz.

İki teknoloji arasındaki temel fark farklı CPU üreticisi platformlarında destekleniyor olmalarıdır. XMP, Intel platformlara özel teknoloji iken EXPO ise AMD AM5 platformlar ile sunulmaya başlayan bir teknolojidir. Her iki üretici tarafından da ilk CPU-işlemciler kullanıcılara sunulmaya başladığında, bellek seçerken platform ile uyumlu modeller tercih edilmesi gerekiyordu.

Bu bellek karışıklığının temelinde AMD’nin DDR5 desteğini Intel’den daha sonra vermeye başlaması yatmaktadır. AM5 platformundan önce DDR5 bellek çözümleri Intel sistemlerde kullanıcılara sunulmuş durumdaydı. Günümüzde anakart üreticileri yeni nesil anakartları her iki teknolojiyi destekleyecek şekilde sunmaktadır.

Önceki nesil anakartlarda da BIOS/UEFI güncellemeleri ile her iki bellek teknolojisi desteğine sahip olmaları sağlanmaktadır. Kullanıcılar sistemleri ile uyumlu bellekleri; anakart ya da sistem üretici sayfalarında sunulan QVL listeleri ya da bellek üreticileri tarafından sunulan bellek arama motorları ile kontrol edebilirler.

Kingston gibi performans belleği üreticileri ürün kutuları üzerinde her iki teknolojiyi desteklediklerini belirtmektedir.

XMP ve EXPO neden gereklidir?

Önce Intel XMP ardından AMD EXPO, performans meraklılarının ve oyuncuların daha iyi performans ve yüksek hız için bellek ayarlarını kolayca yapabilmeleri için geliştirilmişlerdir. Bellek ayarları gibi deneyimli olmayan herkes için zor ve karmaşık olan bir işlemin kolayca yapılabilmesini sağlarlar. İşlemci, bellek ve anakart üreticileri belleklerin her platformda sorunsuz çalışabilmeleri için işbirliği yapmaktadır. XMP ve EXPO teknolojileri, hassas bellek ayarlarını tek tek değiştirmek ve hata yapma sorununu ortadan kaldırıp varsayılan ayarları en uygun ayarlar ile değiştirerek yüksek performans elde etmeyi sağlıyor.

Bellek – sistem uyumluluğu bellek profil standartlarını belirleyip tanımlayan JEDEC verilerine uygun ürünler ile mümkündür. Tanımlanan bu değerler, en yüksek hız, en düşük gecikme ya da en iyi performans için değildir. En fazla sayıda sistemde sorunsuz biçimde çalışacak ürünleri belirtir. Tüm RAM modülleri JEDEC standartları ile üretilen ürünlerdir. Üzerinde belirtilen hızı ne olursa olsun sisteme ilk kez takılan bir performans belleği de varsayılan JEDEC hız değerleri ile çalışacaktır.

Performans bellekleri daha yüksek hız ve daha düşük gecikme değerleri sunabileceği yani hız aşırtma (overclock) yapılabileceği üreticiler tarafından onaylanmış modüllerdir. Yukarıdaki tabloda görüldüğü gibi JEDEC onaylı hızı 4800MT/s ve gecikmesi (CL) 40 olan bir modül 8000MT/s’ye varan hızlar ve CL 28’e kadar gecikme değeri sunabilmektedir. Bu değerler kullanıldığı anakart ve işlemciye bağlı olarak değişiklik gösterir.

Günümüzde DDR5-6000 CL36 sistemlerde en çok tercih edilen hız ve gecikme değerlerindendir. Kingston Beast 4800MT/s ve CL40 bir bellek modülü ya da bellek kitinin 6000MT/s CL36 ya da 8000MT/s CL28 gibi değerlerde sorunsuz çalışması için UEFI/BIOS içerisinde yapılabilecek tüm zamanlama, gerilim ayarları mevcuttur. Ancak kullanıcıların bir çoğu sistem arızasına sebep olabilecek bu ayarlar ile oynama ve hata yapma tehlikesini göze almak istemez. Sistem performansını uyumlu bellekler ile kolayca artırmak isteyen kullanıcılar için tüm ayarları yapma işini XMP ve EXPO işlevleri üstlenmektedir.

bilendenal.com‘da oyuncular ve performans meraklıları için geniş bir yelpazede RAM ve SSD seçenekleri mevcuttur. Kullanıcılar Whatsapp hattı ya da Canlı Destek hizmeti ile sistem uyumluluğu ve ürün özellikleri ile ilgili detaylı bilgilere ulaşabilirler.